1. Cateromarket
  2. Dieta Hashimoto

Dieta Hashimoto

Choroba Hashimoto to nie jest "modny wymys艂 ostatnich lat". Pierwsze przypadki tego dokuczliwego przewlek艂ego schorzenia opisa艂 ju偶 w 1912 roku Hakaru Hashimoto, japo艅ski chirurg pracuj膮cy w Berlinie. Przebada艂 on histopatologiczne pr贸bki pobrane z tarczyc operowanych przez siebie kobiet, u kt贸rych zdiagnozowano guzki tarczycy i kt贸re skar偶y艂y si臋 na podobne objawy (duszno艣ci, trudno艣ci w po艂ykaniu, b贸le szyi). Jednak mimo trafnych spostrze偶e艅 badacza, zapalenie tarczycy Hashimoto - okre艣lane wtedy mianem wola limfatycznego - jeszcze przez d艂ugi czas nie by艂o przez 艣rodowisko medyczne traktowane jako odr臋bna jednostka chorobowa. W roku 1931 do zdania japo艅skiego chirurga przychyli艂 si臋 kolejny badacz i to od czasu jego publikacji autoimmunologiczne zapalenie tarczycy zacz臋to nazywa膰 chorob膮 Hashimoto.

Do pocz膮tku lat pi臋膰dziesi膮tych XX w. choroba by艂a jednak bardzo rzadko diagnozowana. Archiwa szpitala Johna Hopkinsa w Baltimore odnotowa艂y pierwszy taki przypadek w 1942, a wi臋c 30 lat po pierwotnym opisie! Dzi艣, cho膰 o chorobie Hashimoto wiemy ju偶 dostatecznie du偶o, jej diagnostyka wci膮偶 pozostaje na niezadowalaj膮cym poziomie.

Dlaczego?


Objawy i diagnostyka

Po pierwsze dlatego, 偶e choroba ta rozwija si臋 latami, daj膮c taki zestaw objaw贸w, kt贸re sugerowa膰 mog膮 ka偶d膮 inn膮 chorob臋 pod s艂o艅cem. Ma艂o tego - u ka偶dego pacjenta mo偶e to by膰 inny zestaw. 呕eby by艂o jeszcze trudniej, u dw贸ch r贸偶nych chorych mog膮 to by膰 ca艂kowicie przeciwstawne objawy, np. jeden gwa艂townie tyje, a drugi gwa艂townie chudnie.

Do najcz臋艣ciej wsp贸艂wyst臋puj膮cych objaw贸w Hashimoto zaliczamy:

  • 艂amliwo艣膰 paznokci i such膮 szorstk膮 sk贸r臋
  • wypadanie w艂os贸w 鈥 nadmiern膮 senno艣膰 鈥 spadki lub skoki ci艣nienia, ko艂atania serca
  • ci膮g艂e uczucie zm臋czenia i wyczerpania
  • spadki i wahania nastroju
  • problemy trawienne
  • nag艂e wzrosty lub spadki wagi cia艂a

Po drugie, wielu lekarzy starszego pokolenia nie r贸偶nicuje samoistnej niedoczynno艣ci tarczycy od choroby Hashimoto. Tymczasem Hashimoto to choroba autoimmunologiczna (czyli, choroba z autoagresji), w kt贸rej jednym z bardzo wielu objaw贸w jest niedoczynno艣膰 tarczycy - to w艂a艣nie przeciwko temu gruczo艂owi wyst臋puje nasz w艂asny uk艂ad odporno艣ciowy.

Po trzecie, aby zdiagnozowa膰 chorob臋 Hashimoto trzeba przeprowadzi膰 kilka bada艅: TSH, fT3, fT4, ATPO, ATG oraz USG tarczycy. Samo TSH nie wystarczy! W przebiegu autoimmunologicznego zapalenia tarczycy zapewne (bo te偶 nie zawsze...) bardzo podniesiony b臋dzie poziom przeciwcia艂 przeciwko tyreoglobulinie (anty-TG) i peroksydazie tarczycowej (TPO), a na obrazie USG zobaczymy charakterystyczne nacieki, czasem guzki oraz w臋z艂y ch艂onne w stanie zapalnym. Tymczasem lekarze najcz臋艣ciej zalecaj膮 wy艂膮cznie zrobienie TSH, kt贸re okazuje si臋 by膰 w normie. Tylko 偶e coraz cz臋艣ciej m贸wi si臋, 偶e dla ka偶dego pacjenta norma jest inna...

I po czwarte wreszcie, choroba Hashimoto, kt贸ra, wszystko na to wskazuje, ma pod艂o偶e genetyczne, a czynniki 艣rodowiskowe oraz wcze艣niej przebyte choroby i silny stres jedynie przyczyniaj膮 si臋 do jej wyzwolenia, cz臋艣ciej dotyka kobiet. W jednej publikacji wskazano, 偶e w populacji kobiet 鈥 5%, a m臋偶czyzn 鈥 1%; inne opracowanie wskazuje, 偶e kobiety s膮 co najmniej 8 razy bardziej podatne na zachorowanie na autoimmunologiczne zapalenie tarczycy ni偶 m臋偶czy藕ni, a autorzy jeszcze innej publikacji okre艣laj膮, 偶e kobiety choruj膮 10鈥20-krotnie cz臋艣ciej ni偶 m臋偶czy藕ni. Z uwagi na objawy, odsy艂a si臋 wi臋c w Polsce kobiety od lekarza do lekarza, aby w ko艅cu uzna膰, 偶e nic im nie jest i przesadzaj膮...

Je艣li wi臋c zdiagnozowano u Ciebie chorob臋 Hashimoto, masz podstawy do... zadowolenia. Tak! Przede wszystkim wiesz, co Ci jest. Nie doszukujesz si臋 u siebie najstraszliwszych schorze艅, nie obawiasz si臋 o swoje zdrowie psychiczne, nie walczysz z nieznanym przeciwnikiem. Wiesz tak偶e zapewne, powinien powiedzie膰 Ci to lekarz prowadz膮cy, 偶e cho膰 cierpisz na chorob臋 przewlek艂膮, mo偶esz uzyska膰 stan czasowej remisji, a na co dzie艅 trzyma膰 to popularne schorzenie w ryzach - mi臋dzy innymi dzi臋ki diecie. Czy to oznacza, 偶e istnieje jaka艣 dobra dla wszystkich chorych dieta Hashimoto? I tak i nie. Ale uwa偶aj i nie daj si臋 zwie艣膰 tym, kt贸rzy podsy艂aj膮 Ci gotowe rozwi膮zania.


Wykluczenia pokarm贸w z diety

Tak, to prawda, 偶e potrzebujesz specjalnej diety, ale musi by膰 ona dostosowana do Twoich indywidualnych potrzeb.
Tak, to prawda, 偶e chorobie Hashimoto cz臋sto towarzysz膮 nietolerancje pokarmowe i/albo inne choroby z autoagresji (np. reumatoidalne zapalenie staw贸w, tocze艅, celiakia), kt贸re wymagaj膮 specjalnego sposobu od偶ywiania.
Tak, to prawda, 偶e eliminacja tzw. junk food, czyli 偶ywno艣ci wysokoprzetworzonej przyczynia si臋 do wyciszenia stanu zapalnego b臋d膮cego efektem walki mi臋dzy Twoim uk艂adem odporno艣ciowym a tarczyc膮, kt贸ry tli si臋 w Twoim ciele, niczym bomba z op贸藕nionym zap艂onem.

Nie, to nieprawda, 偶e musisz natychmiast po us艂yszeniu diagnozy przej艣膰 na diet臋 bezglutenow膮 i/lub bezlaktozow膮 (cho膰 w wi臋kszo艣ci przypadk贸w to jednak bardzo pomaga). Ale nie ka偶da osoba chora na chorob臋 Hashimoto cierpi 鈥瀦 automatu鈥 na nietolerancj臋 glutenu. Cho膰 nale偶y pami臋ta膰, 偶e struktura bia艂kowa glutenu przypomina struktur臋 tkanki tarczycy. I to jest niestety z艂a wiadomo艣膰 dla lubi膮cych zje艣膰 na 艣niadanie musli zbo偶owe. Uwa偶a si臋, 偶e chory uk艂ad autoimmunologiczny mo偶e w ferworze b艂臋dnie uzna膰, 偶e tarczyca to gluten i j膮 okrutnie atakowa膰. Zatem je艣li uk艂ad odporno艣ciowy b艂臋dnie reaguje na tkank臋 tarczycy, gluten mo偶e rozdra偶ni膰 go jeszcze bardziej.

Nie, to nieprawda, 偶e teraz zosta艂a Ci ju偶 tylko dieta paleo, post dr D膮browskiej czy gotowanie metod膮 pi臋ciu przemian. Potrzebna jest Ci dieta adekwatna do potrzeb Twojego organizmu. Jak j膮 znale藕膰? Najpierw usun膮膰 ze swojego jad艂ospisu junk food - 艣mieciowe jedzenie (fast foody, chipsy, chi艅skie zupki i dania gotowe z dat膮 przydatno艣ci do spo偶ycia w roku 2150 oraz s艂odycze typu batony) oraz u偶ywki (alkohol, mocna kawa, napoje energetyczne), a potem zacz膮膰 eksperymenty.

Najrozs膮dniej by艂oby usi膮艣膰 i zastanowi膰 si臋, kt贸re pokarmy sprawiaj膮, 偶e:

  • czujemy przyp艂yw energii,
  • przestaj膮 nam marzn膮c d艂onie i stopy (nagminna przypad艂o艣膰 "motylk贸w"...),
  • nie mamy uczucia ci臋偶ko艣ci w 偶o艂膮dku, a mi艂e wra偶enie "syto艣ci w sam raz"
  • czujemy, 偶e nasza wydolno艣膰 intelektualna wzrasta, a pami臋膰 zaczyna pracowa膰 na w艂a艣ciwych obrotach,
  • po ich spo偶yciu przez d艂u偶szy czas nie notujemy u siebie gwa艂townych spadk贸w cukru i atak贸w tzw. wilczego g艂odu.

S艂owem: kt贸re pokarmy sprawiaj膮, 偶e czujemy si臋 - jak na swoje warunki - normalnie.

A teraz pora na zrobienie listy pokarm贸w, kt贸rych konsumpcja zwykle, je艣li nie zawsze, ko艅czy si臋 dla nas marnie: wzd臋ciami, md艂o艣ciami, o艂owiem w 偶o艂膮dku, refluksem, zgag膮. Pokarm贸w, kt贸re zapychaj膮 na chwil臋, odbieraj膮c nam jasno艣膰 my艣lenia i wigor, a tu偶 po przetrawieniu (kt贸ry to proces odczuwamy jako szczeg贸ln膮 przykro艣膰...) sprawiaj膮, 偶e znowu mamy ochot臋 si臋 na偶re膰 - w艂a艣nie nie naje艣膰, a rzuci膰 na cokolwiek. Do listy dopiszmy oczywi艣cie wszystko, na co - ju偶 wiemy - 偶e jeste艣my uczuleni oraz sk艂adniki pokarmowe, kt贸re podejrzewamy o to, 偶e tak偶e nas mog膮 uczula膰.

Z uzyskan膮 wiedz膮 mo偶emy zrobi膰 trzy rzeczy: uda膰 si臋 do dobrego dietetyka, kt贸ry pomo偶e nam stworzy膰 sensown膮 zbilansowan膮 diet臋 i wtedy samodzielnie rozpocz膮膰 kuchenne rewolucje albo znale藕膰 ofert臋 cateringu dietetycznego. Dieta przy Hashimoto nie ma prawa by膰 monotonna!


Suplementacja

Co wa偶ne, zmianie diety w chorobie Hashimoto powinna towarzyszy膰 suplementacja witamin i minera艂贸w. Standardem medycznym jest podawanie pacjentom cierpi膮cym na choroby z autoagresji zwi臋kszonych - ni偶 w przypadku innych os贸b - dawek witaminy D, kt贸ra m.in. wzmacnia odporno艣膰. Ale ju偶 co do innych preparat贸w nie ma w艣r贸d lekarzy jednomy艣lno艣ci. Wiemy, 偶e wielu osobom borykaj膮cym si臋 z chorob膮 Hashimoto pomaga za偶ywanie jodu i/albo selenu. Cz臋sto potrzebuj膮 suplementacji 偶elaza albo ferrytyny. S膮 tacy, kt贸rym s艂u偶y cynk, magnez wraz z witamin膮 B6 albo - zw艂aszcza przy objawach neurologicznych - tabletka ze wszystkimi witaminami z grupy B (B complex). O tym kt贸re suplementy i w jakiej konfiguracji za偶ywa膰 decydujemy we wsp贸艂pracy z lekarzem prowadz膮cym, a znalezienie w艂a艣ciwego "rozk艂ady jazdy" naszych lek贸w - hormon贸w tarczycy i suplement贸w mo偶e zaj膮膰 troch臋 czasu. Stanowczo nie b臋dzie to czas stracony.

Dieta w chorobie Hashimoto powinna uwzgl臋dnia膰:

  • spo偶ywanie w臋glowodan贸w z艂o偶onych, kt贸rych 藕r贸d艂em powinny by膰 pe艂noziarniste produkty zbo偶owe oraz warzywa i owoce, kt贸re nie zaburzaj膮 wch艂aniania kluczowych minera艂贸w;
  • bia艂ko ro艣linne i zwierz臋ce;
  • dobrej jako艣ci t艂uszcze pochodz膮ce z ryb, olej贸w nierafinowanych, nasion, pestek i orzech贸w

Co wa偶ne, posi艂ki powinno si臋 spo偶ywa膰 regularnie (4-5 posi艂k贸w dziennie z 3-4 godzinnymi przerwami), nie dopuszczaj膮c ani do wyg艂odzenia si臋, ani do przejedzenia.

Je艣li nie ma czasu na samodzielne gotowanie, pami臋taj 偶e mo偶esz powierzy膰 przygotowanie swojej diety specjalistom.

Znajd藕 idealnie dopasowan膮 diet臋 Hashimoto