Zdrowe kwasy tłuszczowe
15.01.2018 | Zdrowie, Suplementacja

Omega 3, 6 i 9 - jak wpływają na nasze zdrowie?

Już dawno obalono mit, że tłuszcze są niezdrowe i należy ich unikać za wszelką cenę. Tłuszcze są nam niezbędne do życia i biorą udział w wielu ważnych, biochemicznych reakcjach w organizmie. Jedne z ważniejszych kwasów tłuszczowych, jakie należy dostarczać to omega 3, 6 i 9. Nierównowaga między nimi może prowadzić do wielu problemów zdrowotnych, dlatego zapoznaj się z artykułem, aby dowiedzieć się, jak je spożywać w odpowiedni sposób.

Czym są kwasy tłuszczowe omega 3?

Są to wielonienasycone kwasy tłuszczowe egzogenne, a to oznacza, że nasz organizm nie jest w stanie ich sam wytworzyć. Dlatego muszą być regularnie dostarczane wraz ze spożywanym pokarmem. Jest kilka rodzajów omega 3:

  • Kwas eikozapentaenowy (EPA) – zmniejsza stan zapalny, a także redukuje objawy depresji¹,
  • Kwas dokozaheksaenowy (DHA) – jest niezbędny do odbudowy komórek mózgu², wspiera także pamięć, koncentrację i zdolność uczenia się,
  • Kwas alfa-linolenowy (ALA) – jest używany do procesów energetycznych. Może być także przekształcony do EPA i DHA.

Oprócz tego kwasy omega 3 pełnią też inne funkcje:

  • Wspierają zdrowie serca, zwiększają ilość lipoprotein HDL, zmniejszają ilość trójglicerydów³,
  • redukują nadciśnienie,
  • wspierają pracę mózgu, chronią przed chorobami neurodegeneracyjnymi⁴,
  • odgrywają rolę w spalaniu tkanki tłuszczowej,
  • są niezbędne do rozwoju mózgu u dzieci,
  • wspierają mineralizację kości.

Omega 3 możemy pozyskać ze źródeł zwierzęcych i roślinnych. Zwierzęce źródła zawierają kwasy EPA i DHA i znajdują się w tłustych, morskich rybach (np. makrela, sardynki, łosoś), zwierzętach karmionych trawą, jajkach od kur z wolnego wybiegu, dziczyźnie. Jednym z lepszych i dobrze przyswajalnych źródeł omega 3 jest tran rybi. Roślinne źródła omega 3 (zawierają kwas ALA) to len, olej lniany, orzechy włoskie, nasiona chia.

Czym są kwasy tłuszczowe omega 6?

Tak jak omega 3, omega 6 również są tłuszczami wielonienasyconymi egzogennymi. Są przede wszystkim używane do procesów energetycznych. Wytwarzają także prozapalne eikozanoidy, które stymulują układ odpornościowy i dzięki temu jest on trenowany. Jednak, gdy spożywamy ich za dużo, może to obciążać układ odpornościowy i promować przewlekłe stany zapalne. Omega 6 jest bardzo dostępne, ponieważ znajdziesz je w praktycznie każdym oleju roślinnym: rzepakowym, słonecznikowym, z pestek winogron, z pestek dyni. Jest także w orzechach i pestkach.

Współczesna dieta obfituje w kwasy tłuszczowe omega 6, co wcale nie jest takie dobre dla naszego organizmu.

Stosunek omega 3 do omega 6

Jest nie niezwykle ważny czynnik, który pozwala zachować zdrowie i dobre samopoczucie. Kiedyś, kiedy ludzie odżywiali się bardziej naturalnie, stosunek omega 3 do 6 wynosił 1:1, 1:2. Obecnie spożycie omega 6 znacznie przeważa i stosunek nieraz wynosi nawet 1:10, 1:20! To zbyt mocno stymuluje układ odpornościowy, zaburza równowagę organizmu i może prowadzić do chorób autoimmunologicznych⁵. Rekomendowane spożycie omega 3 do 6 powinno plasować się w granicach maksymalnie 1:4, dlatego warto ograniczyć spożycie tłuszczy roślinnych (zwłaszcza tych rafinowanych, które jeszcze dodatkowo zawierają szkodliwe tłuszcze trans) i orzechów, a także zwiększyć ilość ryb w diecie lub zacząć suplementować tran.

Przeciwzapalne omega 6

Nie wszystkie kwasy tłuszczowe omega 6 działają prozapalnie. Wyróżniamy kwas gamma-linolenowy (GLA), który działa silnie przeciwzapalnie i wspomaga w walce z chorobami przewlekłymi, tj. reumatoidalne zapalenie stawów⁶. GLA znajdziemy w oleju z wiesiołka lub ogórecznika. Mamy także sprzężony kwas linolowy (CLA), który również działa przeciwzapalnie oraz wspomaga w spalaniu tkanki tłuszczowej⁷.

Czym są kwasy tłuszczowe omega 9?

Są to kwasy tłuszczowe jednonienasycone endogenne, czyli nasze ciało jest w stanie je wyprodukować. Jednak ich dodatkowe dostarczanie z diety niesie za sobą wiele zdrowotnych korzyści, takich jak:

  • wsparcie pracy układu sercowo-naczyniowego⁸,
  • przywrócenie wrażliwości komórek na insulinę,
  • zmniejszenie stanu zapalnego.

Kwasy tłuszczowe omega 9 znajdziemy głównie w oliwie w oliwek, orzechach (migdały, orzechy włoskie, nerkowce) i w awokado.

Czy należy suplementować kwasy tłuszczowe omega 3, 6, 9?

Na pewno nie warto decydować się na jeden suplement, zawierający te wszystkie kwasy, ponieważ nie będą one w odpowiednich proporcjach. Omega 6 jest zdecydowanie za dużo w naszej diecie i nawet trzeba się postarać, żeby ograniczać jego spożycie, dlatego tutaj nie trzeba dodatkowej suplementacji. Z kolei omega 9 jest produkowane przez nasz ciało, więc również nie ma potrzeby stosować syntetycznych środków. Inaczej ma się sprawa z omega 3. Jest dość mało źródeł tych kwasów (zwłaszcza, gdy żywimy się konwencjonalnym mięsem i jajkami z chowu klatkowego – takie produkty również będą zawierać prozapalne omega 6), dlatego tutaj warto rozważyć dodatkowe wsparcie w postaci suplementu. Przy jego wyborze patrz na ilość EPA i DHA – aby było ich jak najwięcej.

Jak widać, nie tylko ważne jest spożywanie tłuszczu, lecz także to w jakiej ilości jemy poszczególne kwasy tłuszczowe. Wszystko dlatego, że obecnie łatwo zaburzyć równowagę naszego organizmu, dlatego jeśli chorujemy, warto zwrócić uwagę również na kwasy tłuszczowe omega 3, 6, 9. Każdy z nich pełni określoną rolę i w odpowiedniej ilości przysłuży się do dobrego zdrowia i samopoczucia.

Źródła:

¹ https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3257651/

² https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18789910

³ https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12351465

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26263244

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25149823

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/8912502

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17490954

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/9497173

Autor
PRZECZYTAJ TAKŻE:
Blog Cateromarket jest miejscem spotkań osób zainteresowanych tematyką zdrowego żywienia i wpływem właściwego odżywiania na nasze zdrowie i codziennie samopoczucie. Celem bloga jest zmuszenie Czytelnika do refleksji i poszukiwania własnej drogi do zdrowia i życiowej równowagi. W tym celu publikujemy treści Autorów różnych środowisk, nierzadko mających sprzeczne poglądy. Łączy ich natomiast wspólne przekonanie - wszyscy wierzą, że właściwe odżywianie jest głównym fundamentem zdrowia. Treści na naszym blogu służą pozyskaniu inspiracji do działania i nie mogą zastępować porady lekarza. Cateromarket ani Autorzy nie ponoszą odpowiedzialności za sposób w jaki Czytelnicy wykorzystują informacje zawarte na stronie.