rozsypane kolorowe tabletki i kapsułki na kremowym tle
11.06.2020 | Suplementacja

Probiotyki

Słowo „probiotyk” pochodzi od greckiego słowa „pro bios”, czyli „dla życia”. Choć wydaje się, że temat mikroflory jelit i probiotyków znajduje się w kręgu naszych zainteresowań dopiero od kilku lat, nie jest to do końca prawda. Już starożytni Grecy i Rzymianie, a także lekarze z Bliskiego i Środkowego Wschodu, przepisywali fermentowane produkty mleczne jako lek na dolegliwości ze strony układu pokarmowego. Sam termin „probiotyk” powstał w 1954 roku. Co kryje się pod tą nazwą i w jaki sposób probiotyki mogą wpływać na nasz organizm?

 

Definicja probiotyku

Twórcą terminu „probiotyk” był Ferdinand Vergin, który w 1954 napisał artykuł zatytułowany „Anti- und Probiotika”. Został w nim opisany wpływ antybiotyków, substancji przeciwdrobnoustrojowych oraz „pożytecznych bakterii” na naszą mikroflorę. Kilkanaście lat później, w 1965 roku pojawiła się definicja probiotyku. Opisywała ona probiotyki jako mikroorganizmy, które pobudzają wzrost innych mikroorganizmów. Od tego czasu podlegała licznym zmianom. Według aktualnie obowiązującej definicji, zaproponowanej przez Organizację Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) oraz Światową Organizację Zdrowia (WHO), do probiotyków zaliczamy żywe drobnoustroje, które podane w odpowiedniej ilości wywierają pozytywny wpływ na zdrowie gospodarza. Warto podkreślić, że aby szczep bakterii został uznany za probiotyczny musi spełniać szereg wymagań.

Szczepy mikroorganizmów można uznać za probiotyczne, jeśli:

  • zachowują żywotność oraz aktywność w układzie pokarmowym;
  • są niepatogenny i nietoksyczne;
  • ich rodzaj, szczep oraz gatunek został określony nowoczesnymi metodami genetycznymi;
  • charakteryzują się wysoką opornością na enzymy trawienne, kwas solny oraz żółć;
  • posiadają zdolność do adhezji do śluzówki jelita oraz przeżycia w jego środowisku;
  • wykazują udokumentowany klinicznie pozytywny wpływ na zdrowie człowieka;
  • ich stosowanie nie prowadzi do powstania niepożądanych skutków ubocznych;
  • charakteryzują się stabilnością i możliwością produkcji biomasy na dużą skalę;

 

Na co zwrócić uwagę przy zakupie probiotyku i jak go dawkować?

Kupując probiotyk pamiętajmy, że dany szczep powinien być oznaczony w prawidłowy sposób z zachowaniem odpowiedniej kolejności. Wygląda ona następująco: nazwa rodzajowa, nazwa gatunkowa i oznaczenie literowo-cyfrowe, np. Lactobacillus casei DN 114001. Wraz z rosnącym zainteresowaniem tematem mikroflory jelit i probiotyków, na rynku pojawia się coraz więcej produktów spożywczych i farmaceutycznych z bakteriami probiotycznymi. Możemy kupić je, m.in. w postaci przetworów mlecznych, a także tabletek, saszetek i kapsułek zawierających liofilizowaną biomasę bakterii probiotycznych. Pozostaje pytanie, w jaki sposób dobrać odpowiednią dawkę probiotyku? Powinna być ona ustalana na podstawie wyników badań klinicznych. Większość produktów zawiera probiotyk w stężeniu 1x109-10 jtk. Są jednak i takie, które działają skutecznie przy zastosowaniu mniejszych lub większych dawek.

 

Mechanizm działania probiotyków

Badania nad korzystnym działaniem probiotyków wciąż trwają, a zainteresowanie tym tematem jest ogromne. W świetle obecnie dostępnych badań, można powiedzieć, że korzystny wpływ probiotyków na mikroflorę jelit zachodzi na drodze mechanizmów, takich jak:

  • pobudzanie produkcji śluzu w jelitach;
  • współzawodnictwo o wybrane substancje odżywcze z mikroorganizmami patogennymi;
  • współzawodnictwo o miejsca receptorowe z mikroorganizmami patogennymi;
  • synteza wybranych witamin (m.in. K i witamin z grupy B);
  • produkcja kwasu mlekowego i octowego na drodze fermentacji, a tym samym obniżanie pH i hamowanie rozwoju bakterii patogennych;

 

Profilaktyka i leczenie chorób poprzez probiotykoterapię

Jakie korzyści zdrowotne niesie za sobą przyjmowanie probiotyków? Jedną z nich, jest korzystny wpływ na nasz układ pokarmowy. Probiotyki odgrywają rolę w profilaktyce zakażeń dróg jelitowych. Dzieje się tak, dzięki stymulowaniu produkcji przeciwciał, pobudzaniu produkcji śluzu jelitowego, a także zmianę warunków jakie panują w jelitach na niekorzystne dla mikroorganizmów patogennych. Probiotyki mogą działać skutecznie również w przypadku zakażenia H.pylori. W tej sytuacji, ich pozytywne działanie wynika z konkurowania o substancje odżywcze, wytwarzanie kwasu mlekowego czy działanie antagonistyczne. Ponadto, stosowanie probiotyków może przynieść korzyści osobom, które zmagają się z zaparciami. Wskazaniem do probiotykoterapii mogą być także dolegliwości i choroby spoza układu pokarmowego. Wiele mówi się chociażby o wzmacnianiu odporności poprzez zastosowanie probiotyków. Poprawa funkcjonowania naszego układu odpornościowego wynika, m.in. ze wzrostu aktywności makrofagów, modulacji profilu cytokin czy zwiększaniu liczby leukocytów i limfocytów. Probiotyki znajdują również zastosowanie w profilaktyce i leczeniu chorób nowotworowych, które stanowią poważny problem zdrowotny. Ich korzystne działanie zawdzięczamy, m.in. zdolności do wiązania mutagenów i hamowaniu wzrostu komórek nowotworowych. Wskazaniem do probiotykoterapi może być ponadto profilaktyka i leczenie chorób układu sercowo-naczyniowego, leczenie infekcji układu moczowego-płciowego, a także alergie pokarmowe.

Autor
PRZECZYTAJ TAKŻE:
Blog Cateromarket jest miejscem spotkań osób zainteresowanych tematyką zdrowego żywienia i wpływem właściwego odżywiania na nasze zdrowie i codziennie samopoczucie. Celem bloga jest zmuszenie Czytelnika do refleksji i poszukiwania własnej drogi do zdrowia i życiowej równowagi. W tym celu publikujemy treści Autorów różnych środowisk, nierzadko mających sprzeczne poglądy. Łączy ich natomiast wspólne przekonanie - wszyscy wierzą, że właściwe odżywianie jest głównym fundamentem zdrowia. Treści na naszym blogu służą pozyskaniu inspiracji do działania i nie mogą zastępować porady lekarza. Cateromarket ani Autorzy nie ponoszą odpowiedzialności za sposób w jaki Czytelnicy wykorzystują informacje zawarte na stronie.