Lekarz informujący diecie w zapaleniu trzustki
22.11.2020 | Odżywianie, Zdrowie

Co jeść w przewlekłym zapaleniu trzustki

Do czynników zwiększających ryzyko rozwoju chorób trzustki należą: nadmierne spożycie alkoholu, palenie papierosów, stosowanie diety wysokotłuszczowej. Zapalenie trzustki mogą wywołać również choroby współistniejące takie jak: cukrzyca, kamica żółciowa, zakażenia wirusowe i bakteryjne, dna moczanowa, zaburzenia lipidowe i choroby autoimmunologiczne. Wyróżnia się dwa rodzaje zapalenia trzustki – przewlekłe oraz ostre. Najczęściej rozpoznaje się ostre zapalenie trzustki, które objawia się nudnościami, bólem w nadbrzuszu i jest wskazaniem do leczenia szpitalnego. Natomiast przewlekłe zapalenie trzustki przebiega z bólami jamy brzusznej, a w późniejszym okresie może występować utrata masy ciała i biegunka tłuszczowa oraz cukrzyca.

Przewlekłe zapalenie trzustki – dieta

W przewlekłym zapaleniu trzustki zaleca się stosowanie diety niskotłuszczowej, która uwzględnia zwiększenie spożycia węglowodanów oraz białka. Ilość węglowodanów w ciągu dnia powinna wynosić ok. 300 g, natomiast białka 70-100 g. Zaleca się, aby w przewlekłym zapaleniu trzustki podaż tłuszczów była ograniczona do około 50 g w ciągu dnia. W diecie należy uwzględnić: chude gatunki mięsa (drób i cielęcina), chude wędliny, ryby, odtłuszczony nabiał, chude twarogi i jogurty. Tłuszcz można podzielić na widoczny, czyli oleje dodawane do potraw lub tłuszcze do smarowania oraz na niewidoczny, czyli taki, który już znajduje się w produktach spożywczych. W celu zmniejszenia spożycia tłuszczu należy usunąć jego nadmiar z wędlin, pozbyć się skóry z kurczaka, wybrać jogurt naturalny zamiast śmietany, sięgać po niskotłuszczowe "smarowidła", nie zaprawiać zup i sosów zasmażkami. Zaleca się przygotowywanie potraw na parze lub wodzie, pieczenie w folii aluminiowej, pergaminie lub rękawie foliowym oraz duszenie bez obsmażania. Powinno się bezwzględnie unikać smażenia i duszenia potraw z dodatkiem tłuszczu.

Należy pamiętać, że nie jest zalecane całkowite ograniczenie tłuszczu, ponieważ rodzi to inne poważne problemy - m.in. problem z wchłanianiem witamin rozpuszczalnych tylko w tłuszczach, takich jak kluczowe dla zdrowia: A,D,E,K. W diecie z przewlekłym zapaleniu trzustki, głównym źródłem energii są węglowodany i zaleca się spożywanie pieczywa pszennego przygotowywanego z białej mąki z niską zawartością błonnika pokarmowego. Przy zdiagnozowaniu cukrzycy należy dodatkowo ograniczyć spożywanie cukrów prostych – zwłaszcza miodu, cukru, wysokosłodzonych dżemów owocowych i syropów przyrządzonych z owoców. Należy szczególnie obserwować organizm, zwłaszcza przy spożywaniu świeżych owoców i warzyw. Po ich spożyciu mogą pojawić się bóle brzucha, wzdęcia oraz biegunka i w takim przypadku należy sięgać po warzywa i owoce w postaci gotowanej, przetartej, najlepiej w formie musów i soków. Zaleca się sięganie po warzywa i owoce z większą zawartością witaminy C i A oraz z niską zawartością błonnika. Ziemniaki można spożywać w formie puree, gotowane w mundurkach lub w formie klusek ziemniaczanych.

Najważniejszym celem leczenia żywieniowego i postępowania dietetycznego jest całkowite wykluczenie alkoholu. Niezależnie od stopnia nasilenia objawów, a nawet przy ich całkowitym braku, spożywanie alkoholu jest wykluczone. Po jego spożyciu może pojawić się zaostrzenie choroby. U większości osób ze zdiagnozowanym przewlekłym zapaleniem trzustki obserwuje się niedobór masy ciała, dlatego szczególnie należy zwrócić uwagę na kaloryczność diety, która powinna dochodzić nawet do 2500-3300 kcal w ciągu doby. Posiłki powinny być spożywane w regularnych odstępach, należy uwzględnić 5-6 posiłków najlepiej o podobnej ilości kalorii. Należy zwrócić uwagę na ewentualne niedobory i skłonić się w kierunku suplementacji witaminy A,D,E,K, B12, cynku, selenu, magnezu, wapnia i miedzi.

Przewlekłe zapalenie trzustki – wybrane przepisy

  • Gulasz z dyni i mięsa drobiowego.

Składniki:

pierś z kurczaka – 100 g

dynia (średnia) – 100 g

koncentrat pomidorowy – 1 łyżeczka

mąka – 0,5 łyżeczki

mleko – 2 łyżki

pietruszka, natka – 1 łyżeczka

liść laurowy, cząber, tymianek, pieprz ziołowy, sól

Przygotowanie:

Mięso i dynię obierz i pokrój w kostkę. Oprósz mąką i cząbrem i odstaw. Mięso i dynię przypraw, podlej niewielką ilością wody i duś pod przykryciem 30-40 minut. Na końcu dodaj koncentrat pomidorowy i mleko. Przed podaniem posyp posiekaną natką pietruszki. Podaj z ryżem, drobną kaszą lub ziemniakami.

  • Ryba gotowana w jarzynach

Składniki:

dorsz – 200 g

woda -200 ml

marchew – 25 g

pietruszka – 15 g

seler – 10 g

zielona pietruszka – 1 łyżeczka

goździki, liść laurowy, tymianek, pieprz ziołowy, sól

Przygotowanie:

Do wrzącej wody wrzuć oczyszczone, opłukane warzywa, pokrojone w plasterki, dodaj przyprawy i zagotuj. Opłukaną rybę ułóż na warzywach i gotuj na małym ogniu przez 10 minut. Rybę wyjmij z wywaru, ułóż na ogrzanym półmisku, udekoruj warzywami z wywaru, posyp zieloną pietruszką. Podawaj z ziemniakami i innymi tolerowanymi warzywami.

Ostre zapalenie trzustki - dieta

Dieta w ostrym zapaleniu trzustki powinna być wprowadzona indywidualnie przez dietetyka w zależności od stanu zdrowia i samopoczucia pacjenta. Ogólna zasada postępowania mówi o zmniejszeniu pobudzenia trzustki pokarmami w pierwszym okresie rekonwalescencji. Etap ten powinien trwać przez około miesiąc.

W pierwszym miesiącu zaleca się znaczące ograniczenie tłuszczu w diecie. Posiłki powinny być spożywane regularnie, 4-5 razy w ciągu dnia, z uwzględnieniem ich małej objętości. Początkowo wskazane jest gotowanie w wodzie lub na parze, pieczenie w folii aluminiowej, pergaminie lub rękawie foliowym oraz duszenie bez obsmażania. Przy dobrej tolerancji różnych produktów spożywczych, można stopniowo rozszerzać dietę, wprowadzając duszenie z niewielką ilością tłuszczu, a następnie smażenie. Najważniejszą zasadą jest całkowite wykluczenie spożywania alkoholu. Ograniczeniom podlegają również smarowanie pieczywa tłuszczem (masło), przygotowywanie sosów i zasmażek do potraw. W diecie w ostrym zapaleniu trzustki należy wyeliminować spożywanie produktów ciężkostrawnych z dużą zawartością błonnika: pieczywo razowe, cebulę, nasiona roślin strączkowych i gruboziarniste kasze. Zaleca się natomiast stosowanie przypraw łagodnych takich jak: bazylia, majeranek, koperek, pietruszka oraz cynamon.

W drugim okresie rekonwalescencji można zastosować dietę mniej restrykcyjną, z uwzględnieniem większej ilości tłuszczu. Jednak zaleca się nadal przygotowywanie posiłków według zasad diety lekkostrawnej z większą zawartością produktów mlecznych o mniejszej zawartości tłuszczu.

Trzeci etap rekonwalescencji uwzględniapowrót do normalnego żywienia z uwzględnieniem ograniczenia potraw ze zbyt dużą zawartością tłuszczów oraz smażonych. Należy pamiętać o stopniowym wprowadzaniu tłuszczów do diety, na początku warto wybieraćtłuszcze roślinne – oliwę z oliwek oraz ryby morskie. Po wprowadzeniu kolejnych produktów do jadłospisu należy obserwować swój organizm przed ewentualnym pojawieniem się dolegliwości takimi jak: wzdęcia, bóle brzucha, lekkie przelewania, uczucie pełności po posiłku, problem z wypróżnianiem. Przy pojawieniusię objawów, warto zastosować dietę lekkostrawną. Czas trwania wszystkich etapów trwa zazwyczaj 4-6 tygodni.

Ostre zapalenie trzustki – przepisy

  • Koktajl mleczno-owocowy

Składniki:

kefir – 150 g

czarne jagody – 100 g

miód – 1 łyżeczka

Przygotowanie:

Wszystkie składniki dokładnie zmiksuj.

  •  Kluski kładzione z włoszczyzną

Składniki:

marchew – 50 g

pietruszka – 30 g

seler – 20 g

białko jaja – 1 sztuka

płatki owsiane – 1 łyżka

mąka – 1 łyżka

olej rzepakowy – 1 łyżeczka

zielona pietruszka – 1 łyżeczka

pieprz ziołowy

Przygotowanie:

Włoszczyznę oczyść, opłukaj i ugotuj w niewielkiej ilości wody, odcedź i rozdrobnij widelcem. Z białek ubij sztywną pianę. Pod koniec ubijania dodaj sól. Do włoszczyzny dodaj płatki owsiane, mąkę, olej, pieprz ziołowy i pianę, starannie wymieszaj. Kładź łyżką na gotującą się wodę. Ugotuj , wyjmij łyżką cedzakową na ogrzany półmisek. Podawaj z ugotowanymi warzywami.

Czas trwania diety przy zapaleniu trzustki jestkwestią indywidualną. Zazwyczaj okres rekonwalescencji powinien trwać miesiąc a następnie należy powoli powracać do normalnej diety. Wszystko zależy oczywiście od stanu zdrowia i braku nawrotu dolegliwości. Z powrotem do zasad zdrowego żywienianie należy się spieszyć. Bezpiecznym rozwiązaniem będzie zaplanowanie etapów rekonwalescencji na 4-6 tygodni.

Zapalenie trzustki -dieta optymalna

Za dietę optymalną przy zapaleniu trzustki uznaje się dietę lekkostrawną, którą zaleca się wprowadzić miesiąc po przebyciu choroby. Warto również zwrócić uwagę, że charakter diety powinien ograniczać zarówno produkty wysokotłuszczowe oraz te z wysoką zawartością błonnika. Bezwzględnemu ograniczeniu podlega alkohol oraz produkty przetworzone, w tym konserwowe i puszkowane.Zalecaną techniką termiczną jest gotowanie, duszenie oraz pieczenie bez lub z niewielką ilością tłuszczu. Owoce i warzywa powinny być przygotowywane w formie gotowanej.

Autor
PRZECZYTAJ TAKŻE:
Blog Cateromarket jest miejscem spotkań osób zainteresowanych tematyką zdrowego żywienia i wpływem właściwego odżywiania na nasze zdrowie i codziennie samopoczucie. Celem bloga jest zmuszenie Czytelnika do refleksji i poszukiwania własnej drogi do zdrowia i życiowej równowagi. W tym celu publikujemy treści Autorów różnych środowisk, nierzadko mających sprzeczne poglądy. Łączy ich natomiast wspólne przekonanie - wszyscy wierzą, że właściwe odżywianie jest głównym fundamentem zdrowia. Treści na naszym blogu służą pozyskaniu inspiracji do działania i nie mogą zastępować porady lekarza. Cateromarket ani Autorzy nie ponoszą odpowiedzialności za sposób w jaki Czytelnicy wykorzystują informacje zawarte na stronie.